Ngân hàng góp sức trong việc giảm lãi suất, thể hiện trách nhiệm với thị trường

Ngân hàng phải cụ thể hóa kế hoạch giảm lãi suất

Căn cứ theo chỉ đạo của Chính phủ, NHNN yêu cầu các ngân hàng giảm ít nhất 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Mốc này so với mức lãi suất báo cáo của ngân hàng trong khoảng thời gian từ 11 đến 20/10/2026.

Bên cạnh đó, NHNN cũng nhấn mạnh rằng các ngân hàng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu không thực hiện theo chỉ thị này. Các ngân hàng không tuân thủ có thể phải đối mặt với các biện pháp xử lý nghiêm, bao gồm việc xem xét giảm hoặc giao thấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.

Thực tế cho thấy, việc giảm lãi suất không chỉ là để thu hút tiền gửi mà còn ảnh hưởng đến khả năng mở rộng hoạt động và lợi nhuận của ngân hàng. Do đó, yêu cầu giảm lãi suất này đặt các ngân hàng vào tình thế phải cân bằng giữa việc tăng trưởng lợi nhuận và hỗ trợ nền kinh tế.

Xu hướng giảm lãi suất của các ngân hàng thương mại

Trước các chỉ đạo từ NHNN, nhiều ngân hàng đã nhanh chóng điều chỉnh lãi suất huy động và công bố các chương trình tín dụng ưu đãi. Xu hướng chủ đạo hiện nay là giảm lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, trong khi lãi suất cho các kỳ hạn ngắn được giữ ổn định tại một số ngân hàng.

Các ngân hàng nhà nước như Agribank, Vietcombank, BIDV và VietinBank đã giảm lãi suất huy động tại quầy, với lãi suất hiện nay là 6,6%/năm cho kỳ hạn 6-11 tháng và 6,8%/năm cho kỳ hạn từ 12 tháng. Ngân hàng thương mại cổ phần như ABBank, MBV, PVcomBank, SHB, MB, SeABank, ACB, TPBank, Sacombank, OCB, NCB và Bac A Bank cũng đã ghi nhận giảm lãi suất trong cùng thời gian này.

Từ chiều cho vay, MSB đã triển khai gói tín dụng 10.000 tỷ đồng với lãi suất chỉ từ 7,5%/năm, giảm tối thiểu 2 điểm phần trăm so với lãi suất thông thường. Ngoài ra, VIB cũng cho ra gói tín dụng 15.000 tỷ đồng với mức giảm lãi suất cho vay lên tới 1,5 điểm phần trăm.

VPBank dự kiến từ 26/10/2026 sẽ áp dụng chương trình giảm 1,5 điểm phần trăm lãi suất cho vay đối với các khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ. Điều này cho thấy nỗ lực chung của các ngân hàng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân giảm bớt gánh nặng chi phí vốn.

Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng cần lưu ý rằng các chương trình này thường đi kèm điều kiện nhất định về đối tượng, ngành nghề kinh doanh và thời hạn áp dụng.

Áp lực giảm lãi suất giữa chi phí vốn gia tăng

Trong bối cảnh này, áp lực giảm lãi suất xuất hiện trong khi chi phí huy động đã gia tăng đáng kể trong thời gian qua. Theo số liệu công bố vào tháng 8, lãi suất tiền gửi đã tăng khoảng 20-40 điểm cơ bản so với cuối quý II/2026, tương ứng với mức tăng 110-210 điểm cơ bản so với cuối năm 2025. Cùng với đó, lãi suất cho vay cũng tăng từ 20-30 điểm vào tháng 7 và tháng 8.

Chính những diễn biến này đã phần nào cho thấy việc giảm lãi suất không đơn giản chỉ là điều chỉnh các mức lãi suất niêm yết. Các ngân hàng phải đối mặt với bài toán khó khăn trong việc quản lý thu hút người gửi tiền cùng với nhu cầu thanh khoản và biên lãi ròng. Nếu chi phí khác vẫn cao, việc giảm lãi suất cho vay trên diện rộng sẽ gặp khó khăn.

Để tháo gỡ nút thắt liên quan tới chi phí vốn, chỉ thị giảm lãi suất tối thiểu 0,5%/năm là một bước khởi đầu quan trọng. Tuy nhiên, thực tế mức lãi suất mà người dân và doanh nghiệp cuối cùng tiếp cận mới là điều quyết định.

Sự cần thiết của các giải pháp lâu dài

Công văn số 9608/NHNN-CSTT cũng nhấn mạnh yêu cầu giảm lãi suất cho vay khoảng 1,5-2 điểm phần trăm cho các lĩnh vực sản xuất và nhóm ưu tiên. Đây là hướng đi quan trọng nhằm hỗ trợ phục hồi sản xuất và mở rộng đầu tư.

Để giảm lãi suất một cách bền vững, cần khơi thông các nguồn vốn và cải thiện cách thức huy động. Theo ước tính, 8 ngân hàng như NCB, BIDV, Vietcombank, HDBank, VPBank, MB, PVcomBank và MSB dự kiến sẽ phát hành cổ phiếu từ quý IV/2026 đến năm 2027 với tổng giá trị khoảng 143.830 tỷ đồng. Nguồn vốn này sẽ giúp các ngân hàng tăng cường khả năng huy động và mở rộng tín dụng.

Dù vậy, việc tăng vốn hay tái cấp vốn đều cần thời gian và phụ thuộc vào thị trường. Trong ngắn hạn, ngân hàng vẫn cần kiểm soát chi phí hoạt động, phân bổ tín dụng hiệu quả và đảm bảo an toàn thanh khoản.

Thông điệp từ NHNN không chỉ nằm ở mục tiêu giảm 0,5%/năm. Điều quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa những chỉ đạo này thành kết quả thực tế, đồng thời gắn trách nhiệm thực hiện với những chỉ tiêu quản lý rõ ràng.

Khi chi phí vốn giảm xuống, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa để giảm lãi suất cho vay, giúp doanh nghiệp tiếp cận được vốn với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên, nếu việc giảm lãi suất chỉ dừng lại ở một số gói ưu đãi mà không lan tỏa rộng rãi thì sẽ khó đạt được hiệu quả đáng kể.

Nỗ lực giảm lãi suất từ phía các ngân hàng là một bước đi cần thiết trong việc hỗ trợ thị trường mua bán nhà đất. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả thực sự, cần phải có những giải pháp khả thi, bền vững và lâu dài để bảo đảm chi phí vốn hạ nhiệt và lãi suất cho vay thực sự đến được tay người vay.